مرور کلی

خروپف صدای خشن یا گرفته‌ای است که هنگام عبور جریان هوا از بافت‌های شل‌شده گلو ایجاد می‌شود و باعث لرزش آن‌ها در حین تنفس می‌گردد. تقریباً همه افراد گاهی اوقات خروپف می‌کنند، اما برای برخی، این می‌تواند یک مشکل مزمن باشد. گاهی اوقات، خروپف می‌تواند نشانه‌ای از یک اختلال خواب جدی به نام آپنه انسدادی خواب (OSA) باشد.

آپنه انسدادی خواب زمانی رخ می‌دهد که عضلات نگهدارنده بافت‌های نرم گلو، مانند زبان و کام نرم، به‌طور موقت شل شوند. هنگامی که این عضلات شل می‌شوند، راه هوایی شما باریک یا بسته شده و تنفس برای لحظاتی قطع می‌شود. این اتفاق ممکن است صدها بار در شب رخ دهد که باعث اختلال در خواب و محرومیت بدن از اکسیژن کافی می‌شود.

علائم و علل

علائم خروپف:

• خروپف بلند که ممکن است حتی از پشت درهای بسته نیز شنیده شود
• نفس‌نفس زدن یا احساس خفگی در حین خواب
• خواب‌آلودگی مفرط در طول روز
• سردردهای صبحگاهی
• دشواری در تمرکز
• تحریک‌پذیری
• فشار خون بالا
• گلودرد یا خشکی دهان هنگام بیدار شدن

علائم آپنه انسدادی خواب:

• تمام علائم خروپف ذکر شده در بالا
• وقفه‌های تنفسی در حین خواب که توسط شخص دیگری مشاهده شده باشد
• بیدار شدن ناگهانی با تنگی نفس
• صداهای بلند نفس‌نفس زدن یا خرخر هنگام شروع مجدد تنفس

علل خروپف و آپنه انسدادی خواب (OSA):

• آناتومی: برخی افراد به طور طبیعی دارای گلوی باریک، لوزه‌ها یا آدنوئیدهای بزرگ، یا کام نرم یا زبان کوچک بلند هستند که آن‌ها را مستعدتر به خروپف و آپنه انسدادی خواب (OSA) می‌کند.
• چاقی: اضافه وزن می‌تواند به گلو فشار وارد کرده و مجرای تنفسی را باریک کند.
• مصرف الکل: الکل باعث شل شدن عضلات گلو شده و احتمال خروپف و آپنه انسدادی خواب را افزایش می‌دهد.
• سیگار کشیدن: سیگار کشیدن باعث تحریک مجاری بینی و گلو شده و التهاب و تولید مخاط را افزایش می‌دهد که می‌تواند در خروپف و آپنه انسدادی خواب نقش داشته باشد.
• گرفتگی بینی: گرفتگی بینی می‌تواند تنفس از راه بینی را دشوار کرده و منجر به تنفس دهانی و خروپف شود.
• آلرژی‌ها: واکنش‌های آلرژیک می‌توانند باعث التهاب و تورم در مجاری بینی و گلو شده و در خروپف و آپنه انسدادی خواب نقش داشته باشند.
• داروها: برخی داروها مانند آرام‌بخش‌ها و شل‌کننده‌های عضلانی می‌توانند عضلات گلو را شل کرده و خروپف و آپنه انسدادی خواب را تشدید کنند.
• وضعیت خوابیدن: خوابیدن به پشت می‌تواند باعث شود زبان و کام نرم به سمت عقب گلو بیفتند و مجرای تنفسی را باریک کنند.
• سن: با افزایش سن و کاهش تونوس عضلات گلو، خروپف شایع‌تر می‌شود.
• سابقه خانوادگی: ممکن است استعداد ژنتیکی برای خروپف و آپنه انسدادی خواب وجود داشته باشد.
• بیماری‌های زمینه‌ای: برخی شرایط پزشکی مانند کم‌کاری تیروئید و آکرومگالی می‌توانند در خروپف و آپنه انسدادی خواب نقش داشته باشند.

تشخیص و بررسی‌ها

اگر مشکوک هستید که شما یا همسرتان دچار آپنه انسدادی خواب (OSA) هستید، مراجعه به یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی ضروری است. پزشک سابقه پزشکی و علائم شما را بررسی کرده، معاینه فیزیکی انجام می‌دهد و ممکن است یک یا چند مورد از آزمایش‌های زیر را توصیه کند:

• پلی‌سومنوگرافی (PSG): این یک مطالعه خواب شبانه است که در آزمایشگاه خواب انجام می‌شود. این آزمایش جنبه‌های مختلف خواب شما از جمله امواج مغزی، حرکات چشم، ضربان قلب، الگوهای تنفسی و سطح اکسیژن خون را پایش می‌کند. PSG به عنوان استاندارد طلایی برای تشخیص آپنه انسدادی خواب (OSA) در نظر گرفته می‌شود.
• تست آپنه خواب در منزل (HSAT): این یک نسخه ساده‌شده از PSG است که می‌تواند در خانه انجام شود. این تست معمولاً الگوهای تنفسی، سطح اکسیژن خون و جریان هوا را اندازه‌گیری می‌کند. HSAT نسبت به PSG جامعیت کمتری دارد اما می‌تواند گزینه‌ای راحت برای برخی افراد باشد.
• مطالعات تصویربرداری: ممکن است برای ارزیابی ساختار مجاری هوایی و شناسایی هرگونه ناهنجاری آناتومیک، عکس‌برداری با اشعه ایکس، سی‌تی اسکن یا ام‌آر‌آی از سر و گردن انجام شود.
• آندوسکوپی: ممکن است یک آندوسکوپ انعطاف‌پذیر از طریق بینی یا دهان وارد شود تا گلو و مجاری هوایی مستقیماً مشاهده شوند.

مدیریت و درمان

درمان خروپف و آپنه انسدادی خواب (OSA) به شدت بیماری و علل زمینه‌ای آن بستگی دارد. گزینه‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشند:

تغییرات سبک زندگی:

• کاهش وزن: کاهش حتی مقدار کمی از وزن می‌تواند به طور قابل‌توجهی خروپف و علائم آپنه انسدادی خواب (OSA) را کاهش دهد.
• پرهیز از الکل و سیگار: این عادت‌ها باعث شل شدن عضلات گلو شده و خروپف و آپنه انسدادی خواب را تشدید می‌کنند.
• درمان گرفتگی بینی: استفاده از داروهای ضد احتقان بینی، اسپری‌های سالین (نمکی) بینی یا داروهای ضد حساسیت می‌تواند جریان هوا از طریق بینی را بهبود بخشیده و خروپف را کاهش دهد.
• تغییر وضعیت خواب: خوابیدن به پهلو می‌تواند به جلوگیری از افتادگی زبان و کام نرم به سمت گلو کمک کند.
• ورزش منظم: ورزش می‌تواند سلامت کلی، از جمله کیفیت خواب و تونوس عضلانی را بهبود بخشد که این امر می‌تواند به کاهش خروپف کمک کند.

تجهیزات پزشکی:

• ابزارهای دهانی: این ابزارهای سفارشی در هنگام خواب در دهان قرار می‌گیرند تا فک و زبان را در موقعیت مناسب قرار داده و راه هوایی را باز نگه دارند.
• دستگاه فشار مثبت مداوم راه هوایی (CPAP): این موثرترین درمان برای آپنه انسدادی خواب متوسط تا شدید است. دستگاه CPAP جریان ثابتی از هوای تحت فشار را از طریق ماسکی که روی بینی یا بینی و دهان قرار می‌گیرد، منتقل کرده و راه هوایی را در طول خواب باز نگه می‌دارد.
• دستگاه فشار مثبت دو سطحی راه هوایی (BiPAP): این دستگاه مشابه CPAP است اما دو سطح فشار متفاوت ارائه می‌دهد: فشار بالاتر هنگام دم و فشار پایین‌تر هنگام بازدم. برای برخی افراد، استفاده از BiPAP نسبت به CPAP راحت‌تر است.
• دستگاه تهویه تطبیقی (ASV): این نوع جدیدتری از دستگاه است که فشار هوا را به طور خودکار بر اساس الگوهای تنفسی شما تنظیم می‌کند.

جراحی:

جراحی ممکن است در برخی موارد، مانند زمانی که ناهنجاری‌های آناتومیک در گلو یا بینی وجود دارد، یک گزینه درمانی باشد. روش‌های جراحی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• اووولوپالاتوفارینگوبلاستی (UPPP): این عمل جراحی بافت‌های اضافی گلو، مانند زبان کوچک، کام نرم و لوزه‌ها را برمی‌دارد.
• لوزه‌برداری (تونسیلکتومی) و/یا آدنوئیدکتومی: این عمل شامل برداشتن لوزه‌ها و/یا آدنوئیدها (لوزه‌های سوم) است که می‌توانند بزرگ شده و راه هوایی را مسدود کنند.
• سپتوپلاستی: این عمل انحراف تیغه بینی را اصلاح می‌کند؛ تیغه بینی دیواره‌ای کج بین سوراخ‌های بینی است.
• کاهش حجم شاخک‌های بینی (توربینت): این عمل اندازه شاخک‌های بینی را کاهش می‌دهد؛ شاخک‌ها ساختارهای استخوانی داخل بینی هستند که می‌توانند بزرگ شده و مانع جریان هوا شوند.
• پیش‌آوری فک بالا و پایین (MMA): این یک عمل پیچیده‌تر است که شامل جلو آوردن فک بالا و پایین برای گشاد کردن راه هوایی می‌باشد.
• تحریک عصب زیرزبانی (HNS): این روش جدید شامل کاشت دستگاهی است که عصب زیرزبانی را تحریک می‌کند؛ این عصب مسئول کنترل عضلات زبان است و باعث باز نگه داشتن راه هوایی در طول خواب می‌شود.

پیشگیری

بسیاری از تغییرات سبک زندگی که در بالا ذکر شد، می‌توانند به پیشگیری از خروپف و آپنه انسدادی خواب (OSA) نیز کمک کنند. این موارد عبارتند از:

• حفظ وزن سالم
• پرهیز از الکل و سیگار
• درمان گرفتگی بینی
• خوابیدن به پهلو
• ورزش منظم

چشم‌انداز / پیش‌آگهی

چشم‌انداز خروپف و آپنه انسدادی خواب (OSA) به شدت بیماری و درمان شدن یا نشدن آن بستگی دارد. خروپف خفیف ممکن است نیازی به درمان نداشته باشد، در حالی که آپنه انسدادی خواب شدید در صورت عدم درمان می‌تواند عواقب جدی برای سلامتی داشته باشد.

با درمان مناسب، اکثر افراد مبتلا به خروپف و آپنه انسدادی خواب (OSA) می‌توانند کیفیت خواب خود را به‌طور قابل‌توجهی بهبود بخشیده و خطر عوارض ناشی از آن را کاهش دهند. تغییرات سبک زندگی و استفاده از تجهیزات پزشکی می‌توانند در مدیریت این شرایط بسیار مؤثر باشند. در برخی موارد ممکن است نیاز به جراحی باشد، اما این روش معمولاً برای افرادی در نظر گرفته می‌شود که به سایر درمان‌ها پاسخ نمی‌دهند. مشورت با یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی برای تشخیص و توصیه‌های درمانی شخصی‌سازی‌شده بسیار حیاتی است.