Przegląd

Zapalenie krtani to powszechna dolegliwość, która dotyka krtań, czyli potocznie zwaną „skrzynkę głosową”. Krtań jest kluczową częścią gardła, zawierającą struny głosowe. W przypadku zapalenia krtani struny głosowe ulegają zapaleniu i obrzękowi. Ten obrzęk utrudnia strunom głosowym normalne wibrowanie, dlatego głównym objawem jest zmiana głosu.

To zapalenie i obrzęk delikatnej błony śluzowej strun głosowych oznacza, że krtań musi pracować znacznie ciężej, aby wytworzyć dźwięk. Może to prowadzić do zmiany brzmienia głosu, a nawet do jego całkowitej utraty. Tę trudność w mówieniu nazywamy „dysfonią”, a całkowitą utratę głosu „afonią”.

Zapalenie krtani może być ostre lub przewlekłe. Ostre zapalenie krtani jest zazwyczaj krótkotrwałym problemem, często ustępującym samoistnie w ciągu jednego do dwóch tygodni, a zazwyczaj nie dłużej niż trzech tygodni. Przewlekłe zapalenie krtani występuje, gdy stan zapalny i zmiany głosu utrzymują się dłużej niż trzy tygodnie. Ta dłużej trwająca forma często ma różne przyczyny i może wymagać bardziej specyficznej uwagi.

Objawy i przyczyny

Zrozumienie, dlaczego dochodzi do zapalenia krtani i jak ono na Ciebie wpływa, może pomóc w radzeniu sobie z chorobą i wiedzy, kiedy szukać porady lekarskiej. Objawy często pojawiają się dość nagle i mogą stać się bardziej zauważalne w ciągu pierwszych dwóch do trzech dni.

Objawy

Najczęstsze i najbardziej zauważalne objawy zapalenia krtani to:

• Chrypka lub utrata głosu: Twój głos może brzmieć szorstko, być świszczący lub głębszy niż zwykle. W niektórych przypadkach możesz całkowicie stracić głos, co sprawi, że mówienie głośniej niż szeptem będzie bardzo trudne lub niemożliwe.
• Trudności w mówieniu: Nawet jeśli Twój głos nie zniknął całkowicie, możesz odczuwać duży wysiłek podczas mówienia, a Twój głos może się łamać.
• Ból gardła: Uczucie drapania, podrażnienia lub bólu w gardle jest bardzo powszechne.
• Niewielka gorączka: Możesz odczuwać lekkie podwyższenie temperatury lub mieć niewielką gorączkę, zwłaszcza jeśli zapalenie krtani jest spowodowane infekcją.
• Suchy lub drażniący kaszel: Wiele osób z zapaleniem krtani rozwija suchy, łaskoczący kaszel, często wywołujący potrzebę odkrztuszania.
• Ciągła potrzeba odkrztuszania: Ta uporczywa potrzeba wynika z podrażnienia i obrzęku w krtani. Jednak częste odkrztuszanie może faktycznie pogorszyć objawy.
• Zmęczenie głosu: Twój głos może szybko się męczyć, nawet po krótkim mówieniu.
• Duszność: W niektórych przypadkach obrzęk może powodować lekką duszność, zwłaszcza jeśli wpływa na drogi oddechowe.
• Trudności w połykaniu: Chociaż rzadziej, niektóre osoby mogą odczuwać łagodny dyskomfort podczas połykania.
• Ból: Możesz odczuwać ogólny dyskomfort lub ból w okolicy gardła.

Przyczyny

Zapalenie krtani może być wywołane przez różne czynniki. Przyczyny często różnią się w zależności od ostrej i przewlekłej postaci choroby.

Częste przyczyny ostrego zapalenia krtani (krótkotrwałego)

• Infekcje wirusowe: Jest to najczęstsza przyczyna. Zapalenie krtani często rozwija się jako część przeziębienia, grypy lub innych infekcji górnych dróg oddechowych.
• Nadwyrężenie lub nadużywanie głosu: Krzyczenie, wrzeszczenie, głośne śpiewanie lub nadmierne mówienie może nadwyrężyć struny głosowe, prowadząc do stanu zapalnego.
• Czynniki drażniące: Narażenie na substancje drażniące gardło i struny głosowe może spowodować ostre zapalenie krtani. Obejmuje to dym papierosowy, wapowanie, kurz i opary chemiczne.
• Alergie: Reakcje na alergeny, takie jak kurz czy pyłki, mogą czasami powodować podrażnienie i stan zapalny w krtani.
• Infekcje bakteryjne lub grzybicze: Chociaż rzadsze niż infekcje wirusowe, bakterie lub grzyby mogą czasami być odpowiedzialne za zapalenie krtani.
• Refluks żołądkowy: Kwas żołądkowy cofający się do gardła (znany jako refluks krtaniowo-gardłowy lub LPR) może podrażniać struny głosowe, prowadząc do stanu zapalnego.
• Przewlekły kaszel lub odkrztuszanie: Powtarzający się kaszel lub odkrztuszanie może powodować urazy i podrażnienia strun głosowych, prowadząc do ich zapalenia.

Częste przyczyny przewlekłego zapalenia krtani (długotrwałego)

Gdy zapalenie krtani trwa dłużej niż trzy tygodnie, często jest związane z ciągłym podrażnieniem lub innymi podstawowymi problemami zdrowotnymi:

• Palenie tytoniu i wapowanie: Są to główne czynniki przyczyniające się do przewlekłego zapalenia krtani. Chemikalia i ciepło z dymu i pary poważnie podrażniają struny głosowe i znacznie zwiększają ryzyko poważniejszych schorzeń, w tym raka krtani.
• Nadużywanie alkoholu: Nadmierne spożycie alkoholu może odwodnić i podrażnić struny głosowe, prowadząc do długotrwałego stanu zapalnego.
• Uporczywy refluks żołądkowy: Utrzymujący się refluks żołądkowy, zwłaszcza jeśli nie jest dobrze kontrolowany, może powodować ciągłe podrażnienie krtani.
• Czynniki drażniące środowiskowe: Długotrwałe narażenie na kurz, opary lub inne drażniące substancje unoszące się w powietrzu w domu lub miejscu pracy może prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego.
• Alergeny: Ciągłe narażenie na alergeny może powodować utrzymujące się podrażnienie.
• Nadwyrężenie lub uraz głosu: Zawody wymagające intensywnego używania głosu (np. nauczyciele, śpiewacy) mogą prowadzić do przewlekłego nadwyrężenia strun głosowych, jeśli nie jest zachowana odpowiednia higiena głosu.
• Narośla na strunach głosowych: Schorzenia takie jak obrzęk Reinkego (obrzęk strun głosowych) lub inne łagodne narośla mogą powodować uporczywą chrypkę.
• Zapalenie zatok: Przewlekłe problemy z zatokami mogą prowadzić do spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła, co podrażnia krtań.
• Choroby neurologiczne: Niektóre schorzenia nerwowe mogą wpływać na ruch i funkcję strun głosowych, prowadząc do zmian głosu.
• Choroby płuc: Niektóre choroby układu oddechowego mogą pośrednio wpływać na zdrowie głosu.
• Zaburzenia równowagi mięśniowej i stres: Wysoki poziom stresu może powodować napięcie mięśni wokół krtani, wpływając na pracę strun głosowych i prowadząc do problemów z głosem.

Diagnoza i badania

Większość przypadków ostrego zapalenia krtani diagnozuje się na podstawie objawów i historii medycznej, a często ustępują one samoistnie. Są jednak sytuacje, kiedy ważne jest, aby udać się do lekarza w celu postawienia właściwej diagnozy i wykluczenia innych schorzeń.

Diagnoza

Twój lekarz rodzinny zazwyczaj zacznie od zapytania o objawy, jak długo je masz i o wszelkie inne schorzenia. Będzie również chciał dowiedzieć się o Twoim stylu życia, na przykład czy palisz, pijesz alkohol i czy masz problemy z refluksem żołądkowym. Ta wstępna ocena jest często wystarczająca do zdiagnozowania ostrego zapalenia krtani.

Powinieneś zgłosić się do lekarza rodzinnego, jeśli:

• Twoje objawy są ciężkie lub znacznie się pogarszają.
• Doświadczasz trudności w oddychaniu – wymaga to pilnej pomocy medycznej (zadzwoń pod numer 999 lub udaj się na pogotowie).
• Masz wysoką gorączkę, która nie ustępuje.
• Twoja chrypka trwa dłużej niż dwa do trzech tygodni.
• Masz uporczywie powiększone węzły chłonne na szyi.
• Zauważysz guzek na szyi.
• Twoje objawy nie ustępują po dwóch tygodniach samoopieki.
• Twoje zapalenie krtani nawraca.
• Czujesz się ogólnie źle, masz nieproporcjonalnie silny ból gardła lub bardzo trudno Ci przełykać (ostra dysfagia).

W przypadku pacjentów powyżej 45. roku życia, jeśli masz niewyjaśnioną chrypkę, która utrzymuje się dłużej niż trzy tygodnie, Twój lekarz rodzinny prawdopodobnie skieruje Cię pilnie do specjalisty otolaryngologa (ENT). Jest to standardowe środki ostrożności, zwłaszcza jeśli masz historię palenia, aby wykluczyć poważniejsze schorzenia, takie jak rak krtani.

Badania

Jeśli Twój lekarz rodzinny jest zaniepokojony lub jeśli Twoje objawy są uporczywe, może zalecić dalsze badania:

• Badanie gardła: Twój lekarz rodzinny może przeprowadzić proste badanie gardła.
• Wymaz z gardła lub badanie krwi: Jeśli podejrzewa się infekcję bakteryjną, lekarz może pobrać wymaz z gardła lub próbkę krwi w celu zidentyfikowania rodzaju infekcji.
• Laryngoskopia pośrednia: Jest to kluczowe badanie, zwłaszcza jeśli chrypka trwa dłużej niż trzy tygodnie. Podczas tej procedury specjalista ENT użyje cienkiej, elastycznej kamery (laryngoskopu), aby bezpośrednio obejrzeć struny głosowe. Pozwala to sprawdzić, czy nie ma obrzęków, narośli, krwawień lub oznak podrażnienia spowodowanego refluksem, alergiami, paleniem/wapowaniem. To badanie pomaga wykluczyć inne problemy, które mogą powodować zmiany głosu.
• Skierowanie do specjalisty ENT lub logopedy: Jeśli Twoje problemy z głosem są uporczywe lub złożone, Twój lekarz rodzinny może skierować Cię do specjalisty ENT w celu bardziej szczegółowej oceny lub do logopedy, który może pomóc w terapii głosu.
• Pilne skierowanie w przypadku podejrzenia raka: Jeśli występują jakiekolwiek objawy „czerwonej flagi” (takie jak wspomniane powyżej, zwłaszcza uporczywa chrypka u starszych palaczy), zostanie wystawione pilne skierowanie do specjalisty ENT w celu zbadania możliwości raka krtani.
• Inne badania obrazowe: W niektórych przypadkach, jeśli istnieje obawa o inne problemy, mogą zostać wykonane badania, takie jak pilne zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej (CXR), aby sprawdzić problemy w klatce piersiowej. Jeśli podejrzewa się raka, mogą być konieczne dalsze badania obrazowe lub biopsja (pobranie małej próbki tkanki).

Postępowanie i leczenie

Dobrą wiadomością jest to, że większość przypadków ostrego zapalenia krtani jest samoograniczająca się, co oznacza, że ustępują samoistnie w ciągu kilku tygodni. Głównym celem leczenia jest odpoczynek głosu i łagodzenie objawów. W przypadku przewlekłego zapalenia krtani leczenie będzie koncentrować się na identyfikacji i eliminacji przyczyny.

Samoopieka i higiena głosu (dla wszystkich pacjentów z trudnościami głosowymi):

Te środki są kluczowe dla wspomagania gojenia strun głosowych i zapobiegania dalszym podrażnieniom:

• Odpoczynek głosu: Jest to prawdopodobnie najważniejszy krok. Staraj się jak najwięcej odpoczywać głosem, najlepiej przez 48 godzin do tygodnia. Unikaj krzyczenia, wrzeszczenia, a nawet szeptania, ponieważ szeptanie może czasami bardziej obciążać struny głosowe niż normalna mowa. Jeśli musisz mówić, rób to cicho i delikatnie, bez wysiłku. Używanie głosu powinno zawsze być bezwysiłkowe.
• Nawodnienie: Pij dużo wody przez cały dzień. Utrzymywanie wilgotności strun głosowych jest niezbędne dla ich gojenia i funkcjonowania.
• Nawilżanie powietrza: Używanie nawilżacza w domu, zwłaszcza w sypialni, może pomóc utrzymać wilgotność powietrza i zapobiec wysychaniu strun głosowych.
• Unikaj czynników drażniących:
• • Palenie tytoniu i wapowanie: Bezwzględnie unikaj wszelkich form palenia i wapowania. Są to główne czynniki drażniące struny głosowe i znacznie opóźniają gojenie. Zwiększają również ryzyko rozwoju poważniejszych schorzeń.
  • Alkohol: Ogranicz lub unikaj alkoholu, ponieważ może on odwodnić organizm i podrażnić gardło.
  • Kofeina: Zmniejsz spożycie napojów zawierających kofeinę, takich jak kawa, herbata i napoje gazowane, ponieważ kofeina może również odwadniać i pogarszać refluks żołądkowy.
  • Kurz i opary: Staraj się unikać środowisk z nadmiernym kurzem, oparami chemicznymi lub innymi drażniącymi substancjami unoszącymi się w powietrzu.
• Kontrola refluksu żołądkowego: Jeśli refluks jest przyczyną, spróbuj unieść głowę łóżka podczas snu. Unikaj jedzenia dużych posiłków tuż przed snem i zidentyfikuj wszelkie pokarmy, które wywołują refluks.
• Unikaj odkrztuszania: Może to być bardzo kuszące, ale jest szkodliwe dla strun głosowych. Zamiast odkrztuszać, spróbuj popić wodę lub mocno przełknąć po szybkim wdechu.

• Need Expert Advice?

  Book a consultation with Mr Ahmad Hariri to discuss your symptoms and treatment options.

  Book a Consultation